Każdy miewa gorszy dzień, ale gdy wahania nastroju stają się częste, silne i trudne do przewidzenia, mogą poważnie utrudniać życie – zarówno nam, jak i naszym bliskim. W tym artykule przyjrzymy się, czym są huśtawki emocjonalne, jakie mogą mieć przyczyny i kiedy stają się sygnałem, że warto poszukać wsparcia w terapii.
Wahania nastroju – naturalna zmienność czy już sygnał ostrzegawczy?
Nastrój każdego człowieka w naturalny sposób się zmienia. Czasem budzimy się pełni energii, innym razem przygnębieni bez wyraźnego powodu. Takie wahania nastroju są normalne – odzwierciedlają reakcję naszego organizmu na stres, zmęczenie, brak snu czy natłok bodźców. Problem zaczyna się wtedy, gdy zmiany są częste, duże lub nieproporcjonalne do sytuacji, w której się znajdujemy.
Huśtawka emocjonalna może wyglądać jak nagłe przechodzenie od euforii do złości, od spokoju do płaczu albo od zaangażowania do całkowitego wycofania. Oto kilka przykładów huśtawki emocjonalnej z życia codziennego:
- po miłej rozmowie z partnerem nagle pojawia się wybuch złości o drobiazg,
- chwila satysfakcji z pracy kończy się poczuciem winy i przekonaniem, że „i tak nic nie ma sensu”,
- jedna nieprzyjemna wiadomość wywołuje silne poczucie beznadziei, mimo że obiektywnie to drobnostka.
Takie duże wahania nastroju mogą sygnalizować, że emocje nie są już tylko reakcją na sytuację, lecz sposobem, w jaki psychika radzi sobie z napięciem. Często wskazują na trudność w samoregulacji – zdolności, dzięki której potrafimy utrzymać równowagę emocjonalną nawet w stresie.
Częste i silne wahania nastroju – jakie mogą być przyczyny?
Częste wahania nastroju nie zawsze wynikają ze „słabej psychiki”. Ich źródła bywają złożone i obejmują zarówno czynniki biologiczne, jak i emocjonalne.
Z perspektywy biologicznej duże znaczenie mają hormony i neuroprzekaźniki. Zmiany poziomu serotoniny, dopaminy czy kortyzolu mogą wpływać na samopoczucie, energię i motywację. U kobiet dodatkową rolę odgrywają cykle hormonalne – nieprzypadkowo wiele z nich obserwuje wahania nastroju i płaczliwość w określonych fazach miesiąca lub w okresie menopauzy.
Coraz częściej mówi się też o wahaniach nastroju u mężczyzn. Choć temat wciąż bywa pomijany, również mężczyźni doświadczają emocjonalnych spadków związanych z przewlekłym stresem, wypaleniem zawodowym, problemami z tożsamością czy zaburzeniami hormonalnymi (np. spadkiem testosteronu). Niestety, mężczyźni rzadziej proszą o pomoc, bo wciąż pokutuje przekonanie, że powinni nad sobą panować.
Psychologiczne przyczyny silnych wahań nastroju to m.in. nierozwiązane konflikty emocjonalne, trauma, przeciążenie obowiązkami, brak odpoczynku czy długotrwały stres. Czasem stoją za nimi także zaburzenia nastroju – np. dystymia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, borderline lub zaburzenia lękowe.
Warto pamiętać, że emocjonalne huśtawki nie zawsze oznaczają poważne zaburzenie. Często są sygnałem, że organizm i psychika potrzebują lepszej regulacji – bardziej świadomego odpoczynku, wsparcia emocjonalnego lub zmiany sposobu reagowania na stres.
Huśtawka emocjonalna w związku – jak wpływa na relacje?
Kiedy huśtawki emocjonalne pojawiają się często, szczególnie mocno odbijają się na relacjach z bliskimi. W związku emocjonalna niestabilność jednej osoby może prowadzić do poczucia niepewności, napięcia i wyczerpania po obu stronach.
Huśtawka emocjonalna w związku często wygląda tak: w jednym momencie partner czuje ogromną bliskość i ciepło, by chwilę później wycofać się lub reagować złością. Druga osoba nie wie, czego się spodziewać – czy dziś będzie rozmowa, czy cisza, wsparcie czy chłód. Taka nieprzewidywalność z czasem osłabia zaufanie i poczucie bezpieczeństwa.
Bywa, że partnerzy wchodzą w emocjonalny taniec: jedna osoba reaguje lękiem przed odrzuceniem, druga – dystansem, który ma ją chronić. W efekcie obie czują się coraz bardziej samotne. Czasem pojawia się też współuzależnienie – jedna strona próbuje „ratować” emocje drugiej, kosztem własnych potrzeb i granic.
Przykłady z terapii par pokazują, że nawet drobne sytuacje mogą uruchamiać silne emocje: spóźnienie partnera, nieodczytana wiadomość, brak czułego gestu. Jeśli za każdym razem pojawia się gwałtowna reakcja, to znak, że w tle działa nie tylko bieżący stres, ale także wcześniejsze zranienia.
Dobra wiadomość jest taka, że relacja może stać się miejscem uzdrowienia – jeśli obie osoby są gotowe rozumieć swoje emocje i szukać wsparcia. W takich przypadkach terapia par lub indywidualna praca nad regulacją emocji przynosi dużą ulgę.
Czy to już powód do terapii?
Nie każda huśtawka emocjonalna oznacza zaburzenie. Każdy człowiek bywa smutny, rozdrażniony czy przygnębiony. Jeśli jednak duże wahania nastroju pojawiają się często, utrudniają pracę, sen, relacje lub sprawiają, że trudno Ci przewidzieć własne reakcje — to znak, że warto się temu przyjrzeć.
W terapii nie chodzi o to, by pozbyć się emocji, lecz by nauczyć się je rozumieć i regulować. Często dopiero w rozmowie z terapeutą okazuje się, że gwałtowne emocje mają sens — są reakcją na dawne doświadczenia, stres czy niewyrażone potrzeby. Z czasem uczysz się, jak rozpoznawać, co naprawdę dzieje się pod powierzchnią złości, płaczu czy obojętności.
Warto rozważyć terapię, jeśli:
- częste wahania nastroju wpływają na Twoje decyzje lub relacje,
- odczuwasz silne wahania nastroju, które pojawiają się bez wyraźnej przyczyny,
- masz trudność w utrzymaniu równowagi emocjonalnej mimo prób samodzielnej pracy,
- bliscy mówią, że „ciągle jesteś inny” lub że trudno im z Tobą rozmawiać.
Terapia pozwala stopniowo odzyskać stabilność i zaufanie do siebie. To proces uczenia się, jak reagować świadomie zamiast impulsywnie. I co ważne — nie musisz mieć diagnozy, by z niej skorzystać.
Jak sobie radzić z wahaniami nastroju – zanim trafisz na terapię
Choć wahania nastroju bywają przytłaczające, istnieją sposoby, by złagodzić ich intensywność i częstotliwość. Pomocne może być wprowadzenie kilku prostych nawyków, które wspierają układ nerwowy i ułatwiają regulację emocji.
- Zadbaj o podstawy biologiczne.
Sen, regularne posiłki i ruch mają ogromny wpływ na stabilność emocjonalną. Niedosypianie, nieregularne jedzenie czy brak aktywności nasilają częste wahania nastroju, ponieważ zaburzają równowagę hormonalną i rytm dobowy. - Obserwuj swoje emocje bez oceniania.
Zamiast pytać „dlaczego znowu tak się czuję?”, spróbuj zauważyć co czujesz i co się dzieje w Twoim ciele. Ta uważność pozwala wcześniej wychwycić moment, w którym emocje zaczynają wymykać się spod kontroli. - Ćwicz samoregulację.
Techniki oddechowe, krótkie przerwy, pisanie dziennika emocji czy rozmowa z zaufaną osobą to proste sposoby, by „złapać oddech”. Dzięki nim możesz stopniowo odzyskiwać poczucie wpływu. - Rozmawiaj o emocjach z bliskimi.
Huśtawki emocjonalne w relacji często nasilają się, gdy druga osoba nie wie, co się dzieje. Powiedz, że czasem trudno Ci panować nad emocjami i że próbujesz to zmienić. Otwartość obniża napięcie i buduje zrozumienie. - Daj sobie prawo do wsparcia.
Jeśli mimo prób silne wahania nastroju nie ustępują, to nie znak słabości, lecz sygnał, że potrzebujesz pomocy. Terapia to bezpieczne miejsce, by odkryć przyczyny emocjonalnych huśtawek i nauczyć się, jak sobie radzić skuteczniej.
Warto dać sobie szansę na spokój
Huśtawki emocjonalne nie świadczą o słabości ani rozchwianiu, lecz o tym, że Twoje emocje domagają się zrozumienia. Wahania nastroju to sygnał, że coś w Twoim życiu lub organizmie wymaga troski – a nie powód do wstydu. Odpowiednie wsparcie pozwala odzyskać równowagę i poczucie wpływu na siebie.
W naszym gabinecie pracujemy z osobami, które doświadczają częstych lub silnych wahań nastroju – niezależnie od tego, czy dotyczą relacji, pracy czy codziennego funkcjonowania. Pomagamy zrozumieć przyczyny emocjonalnych huśtawek i nauczyć się, jak sobie radzić w sposób bezpieczny i trwały. Jeśli czujesz, że Twoje emocje bywają zbyt intensywne, zapraszamy na konsultację – nie musisz z tym zostać sam.
