Wiele osób, rozważających rozpoczęcie terapii, ma konkretne oczekiwania – od szybkiego rozwiązania problemów po uzyskanie porad od terapeuty. Warto jednak przyjrzeć się, czym nie jest psychoterapia, aby lepiej zrozumieć jej rzeczywisty cel. Komu nie pomoże psychoterapia? Przede wszystkim tym, którzy oczekują natychmiastowej zmiany lub poszukują doradztwa życiowego. Terapia to proces, który wymaga czasu, zaangażowania i gotowości do wewnętrznej pracy.
Czym nie jest psychoterapia?
Psychoterapia często bywa mylona z doradztwem życiowym. Wiele osób przychodzi do terapeuty w trudnych momentach z nadzieją, że otrzyma proste, gotowe do wdrożenia rozwiązania – ale to nie działa w taki sposób. Terapeuta nie wskaże jednej słusznej drogi, nie powie: „Zrób tak, będzie dobrze.” Zamiast tego pomoże spojrzeć na sytuację z różnych perspektyw i wesprze w odkrywaniu własnych odpowiedzi. Ostateczne decyzje i działania zawsze pozostają po stronie pacjenta – to kluczowa zasada, która podkreśla znaczenie samodzielności i odpowiedzialności w procesie terapii. Psychoterapia nie rozwiąże problemów za pacjenta, a terapeuta nie narzuci żadnych decyzji, zgodnie z etycznymi standardami, które omawialiśmy szerzej w poprzednim artykule.
Psychoterapia to także nie coaching. Coach skupia się na osiąganiu celów, takich jak rozwój zawodowy czy poprawa efektywności, ale nie zagłębia się w przeszłość i nie pracuje nad emocjami w sposób, w jaki robi to terapeuta. Jeśli więc chcesz zwiększyć swoją motywację do pracy – coach może zaproponować Ci konkretne techniki i strategie. Terapeuta, w tej samej sytuacji, spróbuje zrozumieć, co stoi za spadkiem motywacji i jakie emocje towarzyszą problemowi, tak by zapobiec jego nawrotom.
Psychoterapia nie jest też usługą medyczną w pełnym tego słowa znaczeniu. Terapeuci nie wypisują recept i nie prowadzą leczenia farmakologicznego – do tego potrzebny jest psychiatra, który ma wykształcenie medyczne. Gdy w grę wchodzi poważne zaburzenie psychiczne, terapeuta może zasugerować konsultację psychiatryczną. Niemniej jednak jego praca skupia się na wsparciu emocjonalnym i zmianie sposobów myślenia, które pomagają pacjentowi radzić sobie w codziennym życiu.
Komu nie pomoże psychoterapia? Sytuacje, w których psychoterapia to za mało
Choć psychoterapia jest potężnym narzędziem w pracy nad emocjami i zachowaniami, są sytuacje, w których może nie wystarczyć. W przypadku ciężkich zaburzeń psychicznych, takich jak silna depresja, schizofrenia czy choroby afektywne dwubiegunowe, samo wsparcie terapeuty może być ograniczone.
Wyobraźmy sobie osobę, która w wyniku depresji ma trudności z codziennym funkcjonowaniem, ledwo znajduje siłę, by wstać z łóżka – w takiej sytuacji koniecznym rozwiązaniem na start jest nie psychoterapia, a wizyta u psychiatry i farmakoterapia, która pomaga złagodzić objawy i umożliwić podjęcie pracy nad sobą. Psychoterapia pełni rolę wsparcia dopiero po opanowaniu najtrudniejszych symptomów i osiągnięciu pewnej stabilizacji nastroju. Wtedy pomaga pacjentowi lepiej zrozumieć swoje emocje, nauczyć się radzenia sobie ze stresem i budować nawyki, które wspierają proces zdrowienia i zapobiegają nawrotom.
Psychoterapia a inne formy wsparcia
Psychoterapia to tylko jedna z wielu form wsparcia, a w niektórych sytuacjach bardziej odpowiednie mogą być inne podejścia.
Coaching może być lepszym wyborem dla osób, które chcą skoncentrować się na rozwoju osobistym, planowaniu kariery czy poprawie efektywności – coach pomoże wyznaczyć konkretne cele i opracować strategie ich realizacji, ale nie zagłębia się w emocjonalne blokady.
Jeśli potrzebujesz praktycznych wskazówek zawodowych lub życiowych, pomocna może okazać się się konsultacja z doradcą wyspecjalizowanym w odpowiedniej dziedzinie. Doradca zawodowy pomoże np. w wyznaczeniu ścieżki kariery, znalezieniu mocnych stron, diagnozie talentów lub przy planowaniu zmiany pracy. Doradca zdrowotny może wesprzeć przy decyzjach dotyczących budowania zdrowych nawyków i poprawy fizycznego zdrowia.
Istnieją też grupy wsparcia, jednorazowe konsultacje psychologiczne czy warsztaty, które mogą dostarczyć praktycznych narzędzi do radzenia sobie z bieżącymi wyzwaniami. Te formy wsparcia są cenne, gdy problem nie wymaga głębszej pracy terapeutycznej, a do osiągnięcia równowagi w życiu wystarcza skupienie się na konkretnych rozwiązaniach w jednej wybranej dziedzinie.
Kto może najbardziej skorzystać na psychoterapii?
Z psychoterapii najbardziej mogą skorzystać osoby, które zmagają się z trudnościami emocjonalnymi, mają problemy z relacjami lub przeżyły traumatyczne doświadczenia. Terapia jest również pomocna dla tych, którzy chcą wypracować zdrowsze mechanizmy radzenia sobie ze stresem czy lepiej zrozumieć swoje reakcje i emocje. To przestrzeń, w której można bezpiecznie eksplorować uczucia, poznać ich źródła i nauczyć się bardziej wspierających wzorców zachowań. Dzięki pracy z terapeutą można uzyskać głębsze wglądy w siebie, co pozwala zrozumieć nie tylko aktualne trudności, ale również wzorce, które mogą powtarzać się przez lata.
Psychoterapia przynosi długoterminowe efekty, ponieważ nie tylko łagodzi objawy, ale pomaga dotrzeć do ich przyczyn, wspierając w rozwoju osobistym. To inwestycja, która poprawia jakość życia, wzmacniając odporność psychiczną i dając narzędzia do radzenia sobie z przyszłymi wyzwaniami. Niezależnie od tego, czy chodzi o trudne emocje, chroniczny stres, czy potrzebę głębszego zrozumienia siebie, terapia umożliwia lepsze funkcjonowanie w różnych sferach życia. Dla wielu osób to również sposób na odkrycie swoich potrzeb i wartości, co pozwala budować bardziej satysfakcjonujące życie w zgodzie z sobą.
Jeśli czujesz, że potrzebujesz wsparcia w pracy nad swoimi emocjami, relacjami, radzeniem sobie ze stresem lub traumą, zapraszamy do naszych gabinetów psychoterapii w Warszawie lub na sesje terapii online. Oferujemy różnorodne formy pomocy, w tym terapię indywidualną w nurcie poznawczo-behawioralnym i terapii schematów, a także psychoterapię traumy oraz konsultacje psychologiczne. Metody pracy dopasowujemy do konkretnych problemów, z jakimi przychodzi do nas pacjent.
Źródła:
Parks, J., Why therapists and coaches are not the same, Health News Florida, https://health.wusf.usf.edu/health-news-florida/2021-01-06/why-therapists-and-coaches-are-not-the-same [dostęp 11.11.2024].
