Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak ogromny wpływ może mieć wsparcie społeczne na proces terapii? Psychoterapia to nie tylko rozmowy w gabinecie terapeutycznym – to także emocje, które przeżywamy po wyjściu z niego i myśli, które pracują w nas przez długi czas. Okres bycia w terapii może być sporym wyzwaniem i właśnie w takich chwilach szczególnego znaczenia nabiera codzienne wsparcie i zrozumienie ze strony otoczenia. Dowiedz się więcej o tym, jak otoczenie może wspierać osobę w terapii, jakie znaczenie ma to wsparcie i… jak o nie prosić.
Znaczenie wsparcia społecznego w naszym życiu
Więzi, jakie mamy z innymi, w dużym stopniu wpływają na nasze zdrowie psychiczne, a tym samym mogą również wpływać na skuteczność terapii. Wyobraź sobie, że masz wokół siebie ludzi, którzy są gotowi Cię wysłuchać, zrozumieć i pomóc w trudnych chwilach – właśnie takie wsparcie może działać jak bufor chroniący przed stresem i negatywnymi skutkami trudnych doświadczeń. Nie muszą to być najbliżsi – źródłem skutecznego wsparcia mogą być również przyjaciele, znajomi z pracy czy nawet zorganizowane grupy wsparcia. Taka pomoc od innych jest nieoceniona również podczas procesu terapii, kiedy przywołujemy przykre wspomnienia, mierzymy się z trudnymi emocjami, informacjami o sobie i swoim życiu. Poczucie bycia rozumianym i akceptowanym w takiej sytuacji potrafi znacząco podnieść motywację do pracy nad sobą i zwiększyć poczucie własnej wartości.
Wpływ wsparcia społecznego na skuteczność terapii potwierdzają również badania naukowe, np. praca Cohena i Willsa z 1985 roku, która wprowadziła tzw. hipotezę buforowania. Sugeruje ona, że wsparcie społeczne może chronić jednostkę przed negatywnymi skutkami stresu poprzez zmniejszenie jego percepcji lub przez oferowanie alternatywnych strategii radzenia sobie. W efekcie, osoby z silnym wsparciem społecznym są mniej podatne m.in. na depresję, ponieważ mają wokół siebie ludzi, którzy oferują im możliwość wysłuchania, zrozumienia i praktyczną pomoc w trudnych chwilach.
Podobne wnioski płyną z badań House’a z 1981 roku, który podkreślał, że wsparcie społeczne odgrywa ważną rolę w utrzymaniu zdrowia psychicznego i fizycznego. Zauważył on, że osoby, które mają dostęp do szerokiej sieci wsparcia, są mniej narażone na problemy zdrowotne i lepiej radzą sobie ze stresem. Już sama wiedza o tym, że jest ktoś, kto może pomóc w trudnych chwilach, jest źródłem komfortu i poczucia bezpieczeństwa.
Jak otoczenie może wspierać osobę w terapii?
Bliscy i przyjaciele osób w terapii mogą zaoferować im różne formy wsparcia: emocjonalne, informacyjne i praktyczne. Jeśli zastanawiasz się, jak najlepiej wspierać osobę, która jest w trakcie terapii, oto kilka wskazówek.
Wsparcie emocjonalne
Emocjonalne wsparcie to tak naprawdę fundament wsparcia społecznego. Chodzi tutaj o bycie obecnym i okazanie empatii. Osoba będąca w terapii często zmaga się z trudnymi emocjami, takimi jak lęk, smutek czy złość. Twoja obecność i umiejętność słuchania mogą okazać się bezcenne. Czasami wystarczy po prostu być obok, pozwolić bliskiej osobie się wypowiedzieć, nie oceniać i nie oferować natychmiastowych rozwiązań. Okazywanie zrozumienia i wsparcia, poprzez proste gesty takie jak przytulenie, może pomóc w redukcji poczucia izolacji i samotności. Empatia to umiejętność wczuwania się w uczucia drugiej osoby, więc ważne jest, aby próbować zrozumieć, przez co przechodzi, i pokazać, że jesteś tam, aby jej pomóc.
Wsparcie informacyjne
Wsparcie Informacyjne polega na dostarczaniu porad i informacji, które mogą pomóc osobie w terapii lepiej zrozumieć swoje problemy i sposoby ich rozwiązywania. Możesz pomóc, poszukując rzetelnych źródeł informacji na temat problemów, z jakimi zmaga się Twój bliski, oraz metod terapeutycznych, które są stosowane. Przykładem może być sugerowanie artykułów, książek czy podcastów dotyczących danej tematyki. Ważne jest, aby robić to delikatnie i nie narzucać swojego zdania. Możesz zapytać: „Czy chciałbyś, żebym poszukał czegoś więcej na ten temat?” lub „Znalazłem artykuł, który może Cię zainteresować – czy chciałbyś go przeczytać?”. Pamiętaj, że celem jest wspieranie, a nie kontrolowanie procesu terapii.
Wsparcie praktyczne
Wsparcie praktyczne to konkretna pomoc w codziennych obowiązkach. Osoby będące w terapii mogą czasami czuć się przytłoczone codziennymi zadaniami, takimi jak sprzątanie, gotowanie czy zakupy. Oferując swoją pomoc w tych obszarach, możesz znacznie odciążyć swojego bliskiego i pozwolić mu skoncentrować się na procesie terapeutycznym. Przykładowo, możesz zaoferować, że zrobisz zakupy, przygotujesz posiłek czy zaopiekujesz się dziećmi. Możesz powiedzieć: „Widzę, że masz teraz dużo na głowie. Czy mogę pomóc w czymś konkretnym, np. zrobić zakupy lub odebrać dzieci ze szkoły?”. Taka pomoc może wydawać się drobna, ale w rzeczywistości ma ogromne znaczenie dla osoby będącej w terapii.
Oto kilka przykładów zachowań wspierających ze strony bliskich i przyjaciół:
- regularne sprawdzanie, jak się czuje – pytanie, jak minął dzień, czy jak przebiegła sesja terapeutyczna, pokazuje, że Ci zależy;
- okazywanie cierpliwości – zrozum, że proces terapeutyczny może być pełen wzlotów i upadków. Bądź cierpliwy i nie naciskaj na szybkie rezultaty;
- unikanie oceny i krytyki – staraj się unikać krytycznych uwag i oceniania. Zamiast tego, skup się na wsparciu i zrozumieniu;
- zachęcanie do otwartego dialogu – tworzenie przestrzeni do otwartej rozmowy o emocjach i doświadczeniach terapeutycznych.
- uczestniczenie w niektórych sesjach terapeutycznych (jeśli to możliwe i wskazane) – czasami terapeuta może zalecić udział bliskich w sesjach, aby lepiej zrozumieli proces i mogli efektywniej wspierać osobę w terapii.
Wspieranie bliskiej osoby w terapii to nie tylko kwestia okazywania empatii i gotowości do pomocy, ale także aktywnego zaangażowania i chęci do nauki o problemach, z jakimi zmaga się ta osoba. Pamiętaj, że Twoje wsparcie może znacząco wpłynąć na skuteczność terapii i poprawę samopoczucia bliskiej Ci osoby.
Jak szukać wsparcia w otoczeniu? Wskazówki dla pacjentów w terapii
Rozmowa o terapii z rodziną i przyjaciółmi może być wyzwaniem, ale jest pierwszym krokiem do uzyskania wsparcia, tak ważnego w procesie leczenia. Warto zacząć od otwartej i szczerej rozmowy, wyjaśniając, dlaczego zdecydowałeś się na terapię i jakie korzyści z niej czerpiesz. Możesz powiedzieć coś w stylu: „Zdecydowałem się na terapię, aby lepiej zrozumieć siebie i radzić sobie z pewnymi trudnościami. Wasze wsparcie jest dla mnie bardzo ważne”. Ważne jest, aby komunikować swoje potrzeby w sposób jasny i konkretny.
Prośba o wsparcie nie zawsze jest łatwa, ale pamiętaj, że Twoi bliscy mogą nie wiedzieć, jak najlepiej Ci pomóc, dopóki im tego nie powiesz. Możesz bezpośrednio poprosić o konkretne formy wsparcia, które są dla Ciebie najbardziej pomocne. Na przykład, jeśli potrzebujesz, aby ktoś regularnie sprawdzał, jak się czujesz, powiedz to wprost: „Czy moglibyśmy umawiać się na cotygodniowe rozmowy, abyś mógł dowiedzieć się, jak mi idzie?”. Jeśli potrzebujesz pomocy praktycznej, np. w codziennych obowiązkach, wyjaśnij to jasno: „Czy moglibyście pomóc mi z zakupami w nadchodzącym tygodniu, abym mógł skoncentrować się na terapii?”.
Zastanawiasz się, gdzie szukać takiego dodatkowego wsparcia? Porozmawiaj o tym na sesji. Terapeuta może pomóc Ci zidentyfikować, jakie formy wsparcia będą dla Ciebie najkorzystniejsze, oraz jak skutecznie komunikować swoje potrzeby wobec innych. Czasami terapeuci oferują również sesje z udziałem członków rodziny, co może być okazją do otwartej dyskusji i lepszego zrozumienia, jak wspierać Cię w Twoim procesie. Otwartość na współpracę z terapeutą i bliskimi może znacząco zwiększyć efektywność terapii i poprawić Twoje samopoczucie.
Podsumowanie
Wsparcie społeczne może zauważalnie zwiększyć skuteczność terapii. I nie ważne czy jest to wsparcie emocjonalne, informacyjne, czy praktyczne – w wielu przypadkach taka pomoc ułatwia przejście przez proces leczenia i pracy nad sobą. Jeśli ktoś z Twoich bliskich właśnie się z tym mierzy, pamiętaj o tym, że Twoje wsparcie może zrobić ogromną różnicę w jej życiu. A jeśli to Ty przechodzisz przez terapię, nie bój się prosić o pomoc i dzielić się swoimi potrzebami – Twoje otoczenie może stać się cennym źródłem siły.
Źródła:
Cohen, S., Wills, T.A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98, 2, 310-357.
House J. S., Work Stress and Social Support, Addison-Wesley, Reading 1981
