Okres pandemii pokazał nam wyraźnie, że coraz więcej spraw jesteśmy w stanie załatwić przez Internet. Nawet tak osobistych, jak spotkania z terapeutą. Pacjenci, którzy przed lockdownem byli w procesie terapeutycznym, często naturalnie przechodzili w tryb spotkań online. Osoby, które poszukiwały pomocy psychologicznej po raz pierwszy, umawiały się na konsultacje przez Skype, Zoom lub inne komunikatory.
Jednak psychoterapia przez internet wcale nie jest pandemicznym wynalazkiem. Pierwsze oferty usług psychologicznych świadczonych tą drogą pojawiły się już w połowie lat 90-tych minionego wieku. Jak każda nowość, budziły pewne wątpliwości, dlatego wkrótce rozpoczęto badania nad ich skutecznością. Wyniki były jednoznaczne: psychoterapia online może przynosić podobne rezultaty, jak tradycyjne spotkania twarzą w twarz.
Jeśli myślisz o tym, by skorzystać z terapii w formie online, przeczytaj o tym, jak wyglądają spotkania, dla kogo będą dobrym rozwiązaniem i w jakich sytuacjach może pomóc psycholog online.
Psychoterapia online: jak wygląda i komu jest polecana?
W trakcie spotkań online odbywa się ten sam proces psychoterapeutyczny, który ma miejsce w gabinecie, tyle że wszystko dzieje się bez wychodzenia z domu, za pośrednictwem internetu i narzędzi do rozmów wideo. Spotkania odbywają się regularnie, najczęściej raz w tygodniu. Sesje trwają od 50 minut do godziny. Ich rezerwacja następuje przez formularz online, dostępny na stronie gabinetu przez 7 dni w tygodniu.
Psychoterapia online to idealne rozwiązanie dla osób, które mają trudności z dostępem do tradycyjnej terapii. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów, którzy:
- mieszkają w małych miejscowościach i dojazd do gabinetu byłby dla nich czasochłonny i uciążliwy,
- mieszkają za granicą i szukają terapeuty, z którym będą mogli porozmawiać w języku ojczystym,
- często podróżują, mają nieregularny grafik zajęć i chcą korzystać z terapii w wybranym przez siebie czasie i miejscu,
- mają ograniczoną mobilność (m.in. osób z niepełnosprawnością ruchową, chorujących),
- mają trudności w nawiązywaniu bezpośrednich relacji twarzą w twarz i forma kontaktu online to dla nich pierwszy krok ku zmianie,
- cierpią na fobie, które utrudniają im wizyty w gabinecie (np. agorafobię lub fobię społeczną),
- chcą zachować większą dyskrecję spotkań (nie chcą być zauważone w pobliżu gabinetu).
Dostępność, anonimowość, więcej czasu dla siebie – największe zalety z perspektywy pacjentów
Psychoterapia online w rewolucyjny sposób eliminuje ograniczenia geograficzne i walczy z wykluczeniem społecznym. Dzięki temu łatwiejsze jest znalezienie odpowiedniego specjalisty, który ma kwalifikacje do pracy z danym problemem. Nie trzeba ograniczać wyboru do teraputów z najbliższego rejonu.
Terapia online to duża oszczędność czasu i wysiłku. Pacjenci mogą nawiązać kontakt z psychoterapeutą z dowolnego miejsca, które jest dla nich wygodne. Dzięki temu nie muszą rezygnować z innych zobowiązań czy angażować się w długie dojazdy.
Terapia prowadzona zdalnie może zapewniać również większą anonimowość i swobodę. Bezpieczna przestrzeń własnego domu sprawia, że wielu pacjentów czuje się bardziej komfortowo w wyrażaniu swoich emocji.
Psychoterapia online: skuteczność potwierdzona badaniami
Psychoterapia online jest metodą opartą na dowodach naukowych. Liczne badania potwierdziły, że jest tak samo skuteczna, jak spotkania stacjonarne. Sprawdza się zwłaszcza w przypadku leczenia zaburzeń lękowych (m.in. agorafobii), różnych form traumy (PTSD i CPTSD), a także depresji. Pomaga walczyć z niską samooceną, dotrzeć do źródła trudności adaptacyjnych i radzić sobie z zaburzeniami psychicznymi. Nic nie stoi na przeszkodzie, by w tej formie odbywała się terapia par czy psychoterapia młodzieży.
Jedno z największych badań skuteczności terapii online przeprowadził zespół z Uniwersytetu w Hajfie w 2008 r. Ich metaanaliza objęła aż 92 badania z udziałem prawie 10 tysięcy pacjentów. Autorzy podsumowali otrzymane wyniki słowami, że terapia psychologiczna online jest równie skuteczna lub prawie tak samo skuteczna jak terapia, która odbywa się podczas bezpośredniego spotkania.
Podobną analizę przeprowadził Andrews i współpracownicy w 2018 roku. Porównywała ona efekty psychoterapii online z korzystaniem z usług psychologów w gabinetach w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych. Terapia online została przez nich określona jako równie skuteczna jak terapia tradycyjna w redukcji objawów i poprawie funkcjonowania pacjentów.
Jeszcze ciekawsze wyniki uzyskali w 2013 roku badacze z Lipska, którzy sprawdzali, jakie efekty przynosi terapia poznawczo-behawioralna online i stacjonarna w leczeniu depresji. Wyniki potwierdziły, że jest ona jedną z najskuteczniejszych form pracy z takimi pacjentami. Niezależnie od miejsca spotkań, większość osób odczuła poprawę swojego stanu. Kiedy jednak zbadano je ponownie po 3 miesiącach, okazało się, że u pacjentów spotykających z psychoterapeutą online nastrój pozostał stabilny, podczas gdy osoby korzystające z terapii twarzą w twarz odczuły jego pogorszenie.
To tylko niektóre z badań, sugerujących, że psychoterapia online może być równie skuteczna jak tradycyjne spotkania w gabinecie. Warto jednak dodać, że na ostateczny efekt wpływają również czynniki niezwiązane z miejscem spotkań. Kluczowe są tu odpowiednie kwalifikacje, jakość kontaktu z terapeutą (zaufanie w relacji) oraz zaangażowanie pacjenta podczas sesji psychoterapii.
Jak się przygotować na spotkanie z psychologiem online?
Aby zapewnić sobie pełen komfort podczas sesji online, przed jej rozpoczęciem warto zadbać o kilka rzeczy:
- znaleźć przestrzeń, w której będzie panował spokój i cisza,
- wyłączyć powiadomienia w telefonie, muzykę lub telewizor chodzący w tle,
- sprawdzić dostęp do internetu, wyłączyć programy, które mogą spowalniać komputer,
- upewnić się, że kamera online umożliwia przesyłanie czystego obrazu, a mikrofon i głośniki działają prawidłowo,
- umówić się z domownikami, żeby nikt nie hałasował w trakcie sesji ani nie wchodził do pomieszczenia.
Takie warunki podczas spotkań online gwarantują, że będą one przebiegać podobnie jak w gabinecie.
Rozwiązanie prawie idealne – wyzwania związane z psychoterapią przez internet
Mimo szeregu badań naukowych, które potwierdzają skuteczność psychoterapii online, istnieją pewne wyzwania związane z formą pomocy na odległość. Najważniejszym z nich są aspekty techniczne, takie jak problemy z połączeniem internetowym, które mogą zakłócać przebieg sesji.
Aby temu przeciwdziałać, profesjonalny terapeuta ma w zanadrzu różne strategie. Właściwa konfiguracja sprzętu i programów to jedno, ale równie ważne jest:
- opracowanie jasnych i zrozumiałych wytycznych na wypadek utraty lub pogorszenia jakości połączenia,
- ustalenie zasad dotyczących zachowania w trakcie sesji (np. jak to, że nie wstajemy od komputera ani nie korzystamy w tym czasie z innych programów),
- ułatwienie komunikacji również w formie pisemnej (korzystanie z narzędzi takich jak czat tekstowy, tablice wirtualne),
- zachowanie elastyczności.
Warto też pamiętać o ograniczeniach w stosowaniu psychoterapii online. Nie jest ona najlepszym rozwiązaniem dla osób z chorobami psychicznymi, które wymagają stałej kontroli lekarza ani dla osób bezpośrednio po ciężkiej traumie. W przypadkach, gdy istnieje zagrożenie samobójstwem lub podczas aktywnej psychozy należy szukać przede wszystkim pomocy ambulatoryjnej. Terapia online będzie odpowiednia dla osób z ustabilizowanym poziomem zdrowia psychicznego.
Podsumowanie
Psychoterapia online zapewnia wielu osobom szansę na otrzymanie wsparcia i zrozumienia bez względu na odległość czy ograniczenia, z jakimi się zmagają. Badania naukowe pokazują, że odpowiednio prowadzona terapia online jest tak samo skuteczna, jak spotkania w gabinecie i może przyczynić się do poprawy zdrowia psychicznego. Dostęp do najlepszych specjalistów, oszczędność czasu i większa anonimowość są bez wątpienia atrakcyjnymi aspektami sesji psychoterapii online.
Warto podkreślić, że wszystkie formy terapii, opierają się na relacji i empatii. Dlatego w naszym gabinecie psychologicznym łączymy profesjonalizm z ciepłem i zrozumieniem, zapewniając Ci wsparcie, które jest potrzebne, by rozpocząć proces zmian. Na pierwszą konsultację psychologiczną możesz umówić się przez formularz na naszej stronie lub telefonicznie. Sesje terapeutyczne odbywają się w czasie rzeczywistym, z wykorzystaniem programów do rozmów wideo. Pracujemy w nurcie poznawczo-behawioralnym, korzystamy również z osiągnięć psychoterapii schematów, terapii EMDR i Brainspoitting.
Źródła:
- Wagner B., Horn A., Maercker A., Internet-based versus face-to-face cognitive-behavioral intervention for depression: A randomized controlled non-inferiority trial, Journal of Affective Disorders, 152–154, 2014.
- Olthuis JV., Watt MC., Bailey K., Hayden JA, Stewart SH, Therapist‐supported Internet cognitive behavioral therapy for anxiety disorders in adults, Cochrane Database of Systematic Reviews, 3, 2016.
- Barak A., Hen L., Boniel-Nissim M., Shapir N., A Comprehensive Review and a Meta-Analysis of the Effectiveness of Internet-Based Psychotherapeutic Interventions, Journal of Technology in Human Services 26 (2-4), 2008.
- G. Andrews G., Basu A., Cuijpers P., Craske M.G, McEvoy P., English C.L., Newby J.M., Computer therapy for the anxiety and depression disorders is effective, acceptable and practical health care: An updated meta-analysis, Journal of Anxiety Disorders, 55, 2018.
