Depresja, inaczej epizod depresyjny, charakteryzuje się przede wszystkim obniżonym nastrojem utrzymującym się przez większość dnia, utratą zainteresowania działaniami, które zazwyczaj sprawiają przyjemność oraz brakiem energii (szybkie męczenie się).
Osoby doświadczające epizodu depresyjnego czują się zwyczajnie nieszczęśliwe. Większość odczuwa przygnębienie, smutek. Inni twierdzą że stracili zainteresowanie dotychczasowymi aktywnościami, ulubionymi zajęciami.
Częstymi objawami depresji jest znużenie, trudności z koncentracją, poczucie winy i bezwartościowości, a także myśli samobójcze i pragnienie śmierci. Ponadto należy zwrócić uwagę na odchylenia od normy dotyczące: snu, łaknienia oraz aktywności psychomotorycznej.
Aby zdiagnozować epizod depresyjny, objawy powinny utrzymywać się przez co najmniej 2 tygodnie.
Jakie objawy występują u dzieci i młodzieży?
Mogą wystąpić różnice w objawach depresji u dzieci i młodzieży. Mogą one odczuwać rozdrażnienie bez objawów obniżonego nastroju.
Jak można podzielić depresję?
Depresję można podzielić na depresję endogenną zwaną genetyczną (wewnętrzną) i depresję reaktywną (zewnętrzną).
- Depresja endogenna to choroba uwarunkowana biologicznie, powstała na skutek nieprawidłowego funkcjonowania organizmu. Niektóre wyniki badań wskazują, iż tego rodzaju depresja może być dziedziczna, jeśli choroba ta występuje u osób bliskich w rodzinie.
- Depresja reaktywna (egzogenna) stanowi reakcję na bolesne doświadczenia związane z wydarzeniami życiowymi i relacjami, takimi jak: utrata bliskiej osoby, pracy, izolacja, przemoc psychiczna, ciężka choroba.
Według DSM-V Klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wyróżniamy depresję łagodną, umiarkowaną i ciężką w zależności od spełnionych kryteriów diagnostycznych.
Uszczegółowienie dotyczące zaburzenia depresyjnego:
- depresja z objawami melancholicznymi
- depresja z niepokojem
- depresja z objawami mieszanymi
- depresja z objawami atypowymi
- depresja krótkotrwała nawracająca
- depresja z przebiegiem sezonowym
- depresja o przebiegu przewlekłym
- depresja z początkiem w okresie okołoporodowym
- depresja z objawami psychotycznymi
Kogo dotyka depresja?
Depresja to choroba o wielu twarzach. Dotyka około 7% populacji ogólnej. Występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Jej początek może nastąpić w każdym momencie życia, zaczynając od dzieciństwa, a kończąc na starości. Zazwyczaj pojawia się między połową a końcem trzeciej dekady życia. Początek depresji może być nagły lub powolny i trwać od kilku tygodni do wielu lat. Średnio epizod depresyjny trwa 6–9 miesięcy.
Przyczyn depresji może być wiele. Naukowcy uważają, iż geny w znacznej części przyczyniają się do depresji. Wiele różnych mechanizmów biochemicznych prowadzi do choroby. Istotny wpływ na powstanie depresji mają trzy neuroprzekaźniki: noradrenalina, serotonina i dopamina. Mózg składa się z komórek nerwowych, neuronów, które komunikują się między sobą poprzez neuroprzekaźniki. Niedostateczna ich ilość ma wpływ na nasz nastrój.
Ponadto wiemy, że ślady doświadczeń osobistych zapisują się w mózgu. W depresji aktywizują się zapisy ważnych wydarzeń negatywnych – śmierć bliskiej osoby, odrzucenie, porażki, zdrady.
Źródła:
- van der Kolk B.: Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy. Czarna Owca 2018.
- Doliński D., Strelau J.: Psychologia Akademicka Tom 1. GWP 2014.
- Doliński D., Strelau J.: Psychologia Akademicka Tom 2. GWP 2014.
- Popiel A., Pragłowska E.: Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN 2022.
- Fisher J.: Terapia osób, które przetrwały traumy złożone. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2019.
