Terapia poznawczo-behawioralna rozwija się od lat 50.tych XX wieku. Stanowi połączenie dwóch nurtów: poznawczego i behawioralnego. Nurt poznawczy rozwijali przede wszystkim Beck i Ellis, dzięki którym widzimy jak istotne są myśli w procesie terapeutycznym. Z kolei nurt behawioralny opiera się na zgromadzonej z obserwacji zwierząt wiedzy dotyczącej warunkowania i uczenia się. Za pomocą połączenia tych dwóch podejść, zauważamy jak nasze myśli wpływają na konkretnie zachowania. To uproszczenie pokazuje na czym skupia się praca terapeutyczna w nurcie poznawczo-behawioralnym.
Podstawy terapii poznawczo-behawioralnej zakładają, że poprzez zmianę myślenia osoba jest w stanie wpłynąć na swoje zachowanie i zmodyfikować nastrój. Spotkania ze specjalistą mają na celu uświadomić i zmienić przekonania oraz wzorce myślenia na bardziej realistyczne. Pacjent zyskuje wobec tego narzędzia sprzyjające redukcji zachowań destrukcyjnych i tym samym dyskomfortu związanego z codziennością osoby mierzącej się z danym problemem. Ta forma terapii skutecznie poprawia codzienne funkcjonowanie i należy do jednej z najbardziej efektywnych, co pokazują liczne badania.
O rozpoczęciu terapii w tym nurcie decyduje terapeuta, po przeprowadzeniu konsultacji psychologicznej. Podczas pierwszych spotkań istotne jest zrozumienie zgłaszanych problemów, a także nawiązanie relacji terapeutycznej. Psychoterapia poznawczo-behawioralna opiera się także na psychoedukacji i pracy osobistej, realizowanej w trakcie procesu terapeutycznego.
